Czy istnieje uniwersalna definicja przyzwoitości?

„To be, or not to be…”
Dorota Wellman
we współpracy z Karoliną Głogowską

„Zapomnieliśmy, co to przyzwoitość. Nikt nas tego nie uczy, nikt
nam tego nie przypomina. Kiedyś robił to dom. Dzisiaj matkę i ojca zastępuje sieć − pełna wszystkiego, tylko nie autorytetów. Ich miejsce zajmują ludzie oferujący proste lekarstwa na skomplikowane choroby. Gotowi w każdej chwili powiedzieć to, co chcemy usłyszeć. Pokazać winnych. Wiele obiecać, niewiele wymagając w zamian. A to zawsze kusi.” – Dorota Wellman

Dorota Wellman – dziennikarka, prezenterka, producentka. Kobieta-dynamit. Energia, odwaga i profesjonalizm w każdym calu. Nie boi się zadawać niewygodnych pytań, nie ma dla niej tematów tabu ani tym bardziej – zbyt kontrowersyjnych odpowiedzi. Uwielbia wyzwania. Tym razem podejmuje temat moralności. W książce „Jak być przyzwoitym człowiekiem?”, razem z Karoliną Głogowską, pyta przedstawicieli polityki, kultury i nauki o jedno z głównych zagadnień etycznych – przyzwoitość.

„Jak być przyzwoitym człowiekiem?” to zbiór wywiadów przeprowadzonych z autorytetami moralnymi, popularnymi dziennikarzami, politykami, naukowcami – osobami znanymi z przestrzeni publicznej. Dorota Wellman, w typowy dla niej inteligentny sposób, pokazuje i uświadamia czytelnikowi, że nawet w obliczu skrajnie odmiennych poglądów, wyznawane wartości bywają w istocie bardzo podobne. Czasem wybieramy jednak inne środki przekazu i wyrażania swoich przekonań. Niezależnie jednak od wszystkiego to właśnie przyzwoitość powinna być tym, co łączy, a nie dzieli. Spoiwem, które nikomu nie wyrządza krzywdy, nie upokarza i dzięki któremu żyjemy w zgodzie z samym sobą.

„W tej książce głos zabrali bohaterowie prawej strony, lewej strony i środka sceny politycznej. Przedstawiciele różnych pokoleń, wielu zawodów. Katolicy i ateiści, duchowni i świeccy, heteroseksualni i zdeklarowani geje. Ich poglądy bardzo się różnią. Ale wartości – łączą. I to jest moim zdaniem dla nas nadzieja. Bo koniec końców każdy wie, że nie warto być świnią. Warto być przyzwoitym człowiekiem. Wtedy się lepiej śpi.”
Dorota Wellman

„JADWIGA STANISZKIS
Co to znaczy być przyzwoitym człowiekiem?
Przede wszystkim to się nie zawsze udaje, ale trzeba się starać. W moim rozumieniu to zachowanie godności i wewnętrznej wolności, nawet jeśli to wymaga przeciwstawienia się innym. I gotowość do zapłacenia za to ceny.”

„BARBARA NOWACKA
Czy są sytuacje, w których nie da się zachować przyzwoicie?
Czasami musimy zrobić rzeczy, które na początku wydają nam się niedobre. Czy osobie, o której wiemy, że jest ciężko chora i umiera, trzeba to powiedzieć czy nie? Czy okłamanie takiej osoby jest w porządku czy nie? Czy okłamanie dziecka, że wcale nie będzie bolało, żeby ustrzec go przed strachem, jest dobre? Nie ma jednoznacznej, łatwej odpowiedzi. Zazwyczaj jednak wiemy intuicyjnie, jak się zachować w zależności od kontekstu, konkretnej sytuacji i człowieka.”

„TOMASZ TERLIKOWSKI
Czy warto być przyzwoitym?
Jeśli rozumieć przyzwoitość jako postępowanie zgodne z normami moralnymi (szczególnie jeśli są to normy wyrastające z prawa naturalnego), to oczywiście warto, ale jeśli rozszerzyć rozumienie tego terminu jeszcze na obyczaje, to sprawa się komplikuje. Obyczaje mają to do siebie, że niekoniecznie są moralne, że się zmieniają, i że zachowanie moralne czasem wymaga odejścia od nich.”

„OJCIEC PAWEŁ GUŻYŃSKI
Czy przyzwoitości da się nauczyć?
Z przyzwoitością jest tak: można komuś wyłożyć zasady, przepytać go z ich znajomości, ale czy to sprawi, że ten ktoś stanie się człowiekiem przyzwoitym? Nie sądzę. Zachodzi tu ta sama różnica, jaką odnajdujemy pomiędzy wiedzą i mądrością. Są ludzie, którzy mają ogromną wiedzę, ale pozostają głupi jak but. Wiedza im wyraźnie nie służy, nie czyni ich mądrymi. Mistycy mówią, że największa odległość we wszechświecie jest między rozumem a sercem, czyli między wiedzą o zasadach a zdolnością życia wedle nich.”

W ogniu pytań Doroty Wellman znaleźli się: Paweł Gużyński, Zbigniew Mikołejko, Barbara Nowacka, Robert Biedroń, Jadwiga Staniszkis, Tomasz Terlikowski, Mariusz Szczygieł, Janina Ochojska, Magdalena Środa, Joanna Szczepkowska, Roman Giertych, Jan Wróbel, Andrzej Pągowski, Marcin Prokop, Andrzej Mleczko, Maciej Orłoś, Abelard Giza, Paulina Młynarska, Krzysztof Ibisz, Beata Sadowska, Karolina Brzycka, Weronika Kostrzewa, Paweł Płuska oraz Karolina Korwin-Piotrowska.

O autorce:
Dorota Wellman – popularna dziennikarka telewizyjna, radiowa i prasowa; felietonistka. Absolwentka filologii polskiej i historii sztuki. Razem z Marcinem Prokopem stworzyła charyzmatyczny duet w programie Dzień Dobry TVN, z Pauliną Młynarską prowadzi program w TVN Style „Miasto Kobiet”. W swojej karierze ma również epizody filmowe w charakterze producentki, reżyserki oraz aktorki. Doceniana za profesjonalizm, poczucie humoru i dystans do siebie. Laureatka licznych nagród, m.in. Wiktory w kategorii Prezenter Telewizyjny w 2010 roku, InicjaTOR 2015 (MediaTory), Europejska Nagroda Tolerancji 2014, a także wielu innych. Według rankingów Gazety Wyborczej i Wprost jest jedną z najbardziej wpływowych kobiet w polskich mediach.